>> reageer
|
Maandag 13 februari 2012
Een Cradle-to-Cradle experience voor Ameland.
Swen van Klaarbergen, afstudeerder bij Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft, ontwikkelt voor het Cradle to Cradle Islands project (C2CI) een duurzaam ontwerp voor de toeristenindustrie. C2CI is een project opgezet door zes landen rondom de Noordzee om innovatie, duurzaamheid en C2C oplossingen te implementeren op de eilanden. De opdracht is gericht op alle C2C eilanden met als specifieke case Ameland.
Tekst en beeld: Swen van Klaarbergen
Toeristen op Ameland komen naar het eiland voor hun rust en om te genieten van de mooie natuurgebieden. Het zijn vooral outdoor activiteiten waar ze mee bezig zijn: ze huren vaak fietsen, gaan wandelen of bezoeken het strand. Naast de natuur biedt Ameland het Amelands Product: allerlei Amelander specialiteiten zoals brood, kaas, vlees, vis, mosterd, koekjes en bier. Allemaal geproduceerd op ambachtelijke en duurzame wijze en aangeboden via een overkoepelende organisatie.
Dit resulteerde in, simpel gezegd, een broodtrommel gemaakt van kurk.
Op de overige C2C eilanden zijn deze randvoorwaarden ook aanwezig, de toeristen ondernemen vaak outdoor-activiteiten en er zijn verscheidene lokale specialiteiten te verkrijgen. De lokale specialiteiten worden vaak op een kleine schaal gemaakt, waarbij supermarkten en restaurants die ze aanbieden de hoogste marge eisen. Dit maakt het soms moeilijk voor de deelnemers om het hoofd boven water te houden. Verder ligt de focus vaak op flora en fauna in de natuurgebieden, terwijl agrarische diversiteit ook belangrijk is. Een eiland met alleen maar melkveehouderij is tenslotte minder interessant voor een mooie fietstocht dan een afwisselende omgeving.
.jpg)
Ontwerp Van Klaarenberg koppelde de huidige activiteiten aan de lokale specialiteiten wat resulteerde in een picknickset voor Ameland. De Ameland-Experience zorgt dat de toeristen door middel van de picknickset het echte Ameland proeven, terwijl ze de mooie natuurgebieden van Ameland ervaren (hier is geen horeca aanwezig). Vooral voor dagtoeristen is dit een mooie kans om het eiland echt te beleven in een relatief korte tijd.
Er is gekozen om de picknickset aan te bieden als Product Service System (PSS). De (eco)kosten worden zo gespreid over meerdere toeristen, wat het gebruik van de set duurzamer en toegankelijker (goedkoper) maakt. Het concept is zo simpel en logisch dat het ook bij de lokale bevolking erg aansloeg en een nauwe samenwerking met het Amelands Product was geboren..jpg)
De uiteindelijke set moet de producten koel houden en beschermen, moet gemakkelijk meegenomen kunnen worden op de fiets of moet kunnen worden gedragen met de hand. Dit resulteerde in, simpel gezegd, een broodtrommel gemaakt van kurk. Kurk is uitermate geschikt omdat het isoleert, waterdicht is, een natuurlijke uitstraling heeft en goed industrieel is te verwerken. Het handvat is gemaakt van drijfhout. Het is de bedoeling dat terwijl het drijfhout wordt gezocht ook afval wordt verzameld, waarvan de arbeidskosten weer doorgerekend worden in de huur van het product. Op deze manier draagt de productie positief bij aan zijn omgeving. Het handvat wordt bevestigd met op de ambachtelijk wijze gespinde wol van lokale schapen.
De vorm is gebaseerd op het bekendste gebouw van Ameland, de vuurtoren, iets wat erg gewaardeerd werd bij de bevolking en de toeristen. Door de functionaliteit van de vorm zal de inhoud niet verschuiven en kan de set gemakkelijk bevestigd worden op een fiets. De elasticiteit van de wol zorgt ervoor dat wanneer het product wordt opgetild deze dicht wordt geduwd. Achterop een fiets zit het handvat naar het product toegetrokken. Het resultaat is een simpel maar effectief ontwerp.
Lokaal eten, met een lokaal geproduceerde set, waarbij het afval lokaal wordt verwerkt.
Duurzaamheid Vanuit het C2C perspectief was het zaak om de set te kunnen up-cyclen, waarbij er voor is gekozen om dit lokaal te doen om het transport naar en van het eiland te verminderen. Lokaal eten, met een lokaal geproduceerde set, waarbij het afval lokaal wordt verwerkt. Het hoofdmateriaal kurk komt van oude wijnstoppers (die nu nog terug naar Portugal worden verscheept). In de toekomst wordt dit uiteraard aangevuld met kapotte picknicksets. De kurk wordt versnipperd en het granulaat wordt in een blok geperst. Hierbij wordt het natuurlijk bindmiddel in kurk aangevuld met andere natuurlijke bindmiddelen. Deze blokken worden uitgefreesd, waarbij het afval weer wordt gebruikt voor nieuwe sets. Als de kurkdeeltjes te klein worden, worden ze samen met het wol (wat water vasthoudt voor droge periodes) en de drijfhouten handvatten gecomposteerd. Het spreekt voor zich dat onderdelen van de set die niet stuk gaan, worden hergebruikt bij een nieuwe set.
Vervolg Voor het vervolg wordt er samen met de Provincie Friesland en het Amelands Product een proefproject opgezet om te kijken hoe het verhuren van de sets gaat. Verder zijn er gesprekken met verschillende partners op het gebied van recycling en bindmiddelen, om ook een proefproject voor recyling op het eiland te starten. Het is de bedoeling dat binnen twee jaar de toeristen op Ameland kunnen genieten van deze picknick-experience en dat ook andere C2CI partners zullen volgen. De verwachtte prijs ligt tussen de 15-20 euro.
Conclusie: een effectief triple-P project: People (lokale boeren), Planet (duurzaam eten in een duurzame verpakking) en Profit (toeristische activiteit).
Meer info: www.amelandsprodukt.nl www.c2cislands.org www.wisle.org Swen van Klaarbergen - svklaarbergen@hotmail.com
Met toestemming overgenomen - Artikel stond eerder in December-editie van O2-magazine
|