Wat als de brandstof van de toekomst al eeuwenlang in de aardkorst ligt? Metalen, die je dagelijks tegenkomt in alles om je heen, blijken een veelbelovende oplossing voor een van de grootste uitdagingen van onze tijd: hoe sla je duurzame energie op en vervoer je die naar de plek waar het nodig is? Metalot, expert op het gebied van metalen als duurzame energiedrager, zet zich al jaren in om deze technologie wereldwijd op de kaart te zetten via de Metal Power Community.
Waarom metalen als energiedrager
Zon- en windenergie zijn niet altijd beschikbaar op het moment dat je ze nodig hebt. De zon schijnt niet ’s nachts, de wind waait niet altijd. Dat mismatch-probleem maakt de energietransitie lastig, zeker voor energie-intensieve industrieën die niet zomaar kunnen wachten op gunstig weer. Metalot laat zien dat metalen hier een antwoord op bieden. Het gaat om circulaire duurzame energiedragers die op elk moment aan en uit kunnen worden gezet, die de seizoenen overbruggen en geen schade toebrengen aan het klimaat of het milieu.
Wat metalen bijzonder maakt ten opzichte van fossiele brandstoffen is voornamelijk dat er geen CO₂ vrij komt bij de verbranding. En in vergelijking met andere duurzame energiebronnen hebben metalen unieke eigenschappen. Ze zijn compact, veilig op te slaan en over grote afstanden te transporteren. Ze verliezen geen energie tijdens de opslag. Dat zijn eigenschappen die waterstof of batterijen vooralsnog niet kunnen evenaren.
IJzerpoeder als brandstof
Een van de meest onderzochte toepassingen is ijzerpoeder als brandstof. Fijn ijzerpoeder brandt goed en bij die verbranding komt veel energie vrij in de vorm van warmte. Er blijft geen CO₂ achter, alleen roest. Dat roestpoeder vang je op en zet je vervolgens met duurzame waterstof weer om tot ijzerpoeder. Een volledig circulair proces, waarbij de brandstof steeds opnieuw te gebruiken is.
Hoogleraar verbrandingstechnologie Philip de Goey van de TU Eindhoven geeft aan dat je ijzerpoeder opgeslagen energie vrij kan laten waar en wanneer je het nodig hebt. Dat flexibele karakter maakt ijzerpoeder als brandstof aantrekkelijk voor bedrijven die niet altijd toegang hebben tot het duurzame energienetwerk of te maken hebben met schommelende energieprijzen. Metalot merkt op dat de grootschalige opslag en import van ijzerpoeder een stabielere brandstofprijs mogelijk maakt, wat ijzerpoeder als duurzame energiedrager voor veel meer bedrijven bereikbaar maakt.
De eerste industriële toepassing is al een feit. Bij Swinkels Family Brewers (Bavaria) werd in 2020 ’s werelds eerste installatie op ijzerpoeder in gebruik genomen voor het brouwproces. De brander genereert stoom voor de productie, volledig koolstofvrij. Sindsdien groeide de technologie door naar een proefinstallatie van meer dan 1 megawatt.
Van industrie tot warmtenet
Metalot geeft aan dat Iron Power, zoals de toepassing van ijzerpoeder als energiedrager wordt genoemd, bij uitstek geschikt is voor flexibele inzet in hogetemperatuurprocessen binnen de energie-intensieve industrie. Denk aan voedselproductie, papierproductie en warmtenetten. Bedrijven die nu nog afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen voor hun productieprocessen, kunnen met ijzerpoeder een stap zetten richting een duurzame bedrijfsvoering, zonder dat ze concessies hoeven te doen aan betrouwbaarheid of betaalbaarheid.
Ook voor het transporteren van energie over grotere afstanden biedt ijzerpoeder kansen. Metaalpoeders zijn makkelijk te vervoeren, vergelijkbaar met hoe we nu kolen of andere vaste brandstoffen verschepen. Dat opent de deur naar het importeren van duurzame energie uit regio’s met veel zon of wind, waarbij het metaalpoeder als ‘energiecontainer’ fungeert.
De Metal Power Community
Technologie alleen is niet genoeg. Metalot benadrukt dat de uitdaging ook zit in de maatschappelijke inbedding: er is draagvlak, een markt en vertrouwen nodig om metalen als energiedrager naast andere duurzame energiebronnen een plek te geven. Daarom faciliteert Metalot de Metal Power Community, een netwerk waarin onderzoekers, technologieontwikkelaars en eindgebruikers samenwerken. Bedrijven als Uniper, ArcelorMittal en Holcim zijn al aangesloten.
De community richt zich op het delen van kennis, het opzetten van haalbaarheidsstudies en het bouwen van de waardeketen die nodig is om de technologie breed inzetbaar te maken. Metalot is daarin de onafhankelijke schakel die het ecosysteem bij elkaar brengt, zonder commercieel belang bij één specifieke technologieoplossing. Wil je als bedrijf of organisatie meewerken aan de ontwikkeling van energie uit ijzerpoeder en andere metalen, dan is de Metal Power Community de plek om te beginnen.
Metalen energie zorgt voor een nieuwe transitie
De energietransitie vraagt om meerdere oplossingen naast elkaar. Zonne- en windenergie zijn onmisbaar, maar voor de periodes dat ze niet beschikbaar zijn of voor industrieën die hoge temperaturen nodig hebben, zijn andere oplossingen nodig. Metalen vullen die ruimte op een manier die fossiele brandstoffen nooit konden: schoon, circulair en transporteerbaar. Metalot werkt er samen met de Metal Power Community aan om deze technologie van de laboratoriumschaal naar de wereld te brengen, stap voor stap.
Almar Fernhout, hoofdredacteur met 15+ jaar ervaring in duurzame lifestyle-journalistiek. Almar werkt nu niet alleen voor De Betere Wereld, maar is ook oprichter van We Smyle. Een ander bedrijf waarmee hij een betere wereld voor iedereen wil creëren. Lees hier meer over Almar.