In een tijd waarin duurzaamheid steeds belangrijker wordt, herontdekken steeds meer mensen de waarde van ambachtelijke, lokale en milieuvriendelijke producten. Een bijzondere bron van zulke producten zijn landgoederen: historische landerijen waar natuur, erfgoed en vakmanschap samenkomen. Door het hele land heen produceren deze landgoederen een breed scala aan duurzame artikelen – van houten speelgoed tot biologische streekproducten – met liefde voor mens en milieu. In dit artikel nemen we je mee langs enkele van de bekendste Nederlandse landgoederen en hun unieke aanbod.
Houten speelgoed van hout en hart: Landgoed Twickel
Een van de bekendste producenten van ambachtelijk houten speelgoed is Landgoed Twickel, gelegen nabij Delden in Overijssel. Twickel is niet alleen een prachtig wandelgebied, maar ook een centrum van duurzame bosbouw. Het hout dat hier groeit, wordt op verantwoorde wijze geoogst en gebruikt voor meubels, gebruiksvoorwerpen en – niet te vergeten – klassiek houten speelgoed.
Blokken, puzzels, trekdieren en loopwagens worden met de hand gemaakt van eiken- en beukenhout. Het speelgoed wordt behandeld met natuurlijke oliën in plaats van chemische lakken, wat het veilig maakt voor kinderen én beter voor het milieu. Door lokaal te produceren, wordt bovendien de CO₂-uitstoot van transport beperkt.
Streekproducten recht uit de natuur: Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt
In de Betuwe vinden we Landgoed Mariënwaerdt, een eeuwenoud familielandgoed dat volledig inzet op biologische landbouw. Dit landgoed staat bekend om zijn rijke aanbod aan duurzame streekproducten: van ambachtelijke jams en chutneys tot biologische honing, notenolie en kaas. Alles wordt gemaakt volgens biologische richtlijnen, zonder kunstmatige toevoegingen of bestrijdingsmiddelen.
Het landgoed heeft een eigen winkel én organiseert jaarlijks de beroemde Landgoedfair, waar bezoekers duurzame producten kunnen kopen, demonstraties kunnen bijwonen en meer leren over ecologisch beheer. De combinatie van traditie en innovatie maakt Mariënwaerdt een schoolvoorbeeld van hoe landgoederen kunnen bijdragen aan een duurzamere samenleving.
Ambachtelijk Textiel en Kaarsen: Landgoed de Paltz
Landgoed de Paltz, gelegen bij Soest, is niet alleen een natuurgebied maar ook een broedplaats voor creatieve makers. Binnen de voormalige landhuisgebouwen zijn diverse ateliers gevestigd waar kunstenaars en ambachtslieden werken met duurzame materialen.
Zo worden er op kleine schaal kaarsen gemaakt van bijenwas en koolzaadwas – een milieuvriendelijk alternatief voor paraffine. Ook zijn er textielproducten te vinden, zoals herbruikbare servetten, tafelkleden en tassen, vervaardigd uit restmaterialen of biologisch katoen. De producten worden vaak in kleine oplages gemaakt, waardoor ze uniek zijn en lokale werkgelegenheid stimuleren.
Duurzame cosmetica van het land: Landgoed Vilsteren
In Overijssel ligt ook Landgoed Vilsteren, waar naast landbouw en bosbeheer ook kleinschalige productie van duurzame cosmetica plaatsvindt. Met ingrediënten als bijenwas, calendula, lavendel en rozemarijn die lokaal worden geteeld of geoogst, maakt een kleine groep producenten hier verzorgingsproducten zoals handcrèmes, lippenbalsem en zeep.
Wat deze cosmetica onderscheidt, is niet alleen het gebruik van natuurlijke ingrediënten, maar ook de verpakking: meestal biologisch afbreekbaar of navulbaar. Vilsteren laat zien hoe duurzaam ondernemerschap en natuurbeheer hand in hand kunnen gaan.
Eerlijke cadeaupakketten en relatiegeschenken
Steeds meer bedrijven kiezen voor duurzame relatiegeschenken – en landgoederen spelen hierop in. Veel landgoederen stellen luxe cadeaupakketten samen met hun eigen producten. Denk aan een mand met biologische honing, noten, thee van lokaal geplukte kruiden, handgemaakte zeep en een houten snijplank van eigen hout.
Landgoed Eyckenstein, gelegen in Maartensdijk, biedt bijvoorbeeld volledig duurzame kerstpakketten aan voor bedrijven. Door dit soort producten te kiezen, draag je bij aan lokaal vakmanschap en verantwoord bos- en landbouwbeheer.
Waarom kiezen voor producten van een landgoed?
- Lokaal en ambachtelijk: De meeste producten worden ter plekke gemaakt, vaak met de hand. Hierdoor ondersteun je direct de lokale economie.
- Milieuvriendelijk: Van biologische landbouw tot duurzaam bosbeheer – landgoederen houden rekening met de ecologische impact van hun producten.
- Kwaliteit met een verhaal: Achter elk product schuilt een verhaal van traditie, natuur en vakmanschap.
- Beleving: Veel landgoederen zijn open voor publiek, waardoor je als consument kunt zien waar en hoe het product wordt gemaakt.
Andere inspirerende landgoederen
- Landgoed Schovenhorst (Putten): Bekend om duurzaam hout, kerstbomen en educatieve boswandelingen.
- Landgoed Bronbeek (Arnhem): Kleinschalige productie en bijzondere themadagen gericht op koloniale geschiedenis en duurzaamheid.
- Landgoed Hof te Boekelo (Enschede): Focus op regeneratieve landbouw, kruidenteelt en zelfgemaakte siropen.
Duurzame toekomst begint dichtbij
Of je nu kiest voor een houten puzzel voor je kind, een potje biologische jam of een met de hand gegoten kaars – producten van landgoederen bieden een duurzaam alternatief voor massaproductie. Ze verbinden mens en natuur, traditie en toekomst. Door bewust te kiezen voor deze groene parels, investeer je niet alleen in kwaliteit, maar ook in een schonere wereld.
Bezoek een landgoedwinkel, neem deel aan een fair, of bestel online – en ontdek zelf hoe duurzaam genieten eruit kan zien.
Almar Fernhout, hoofdredacteur met 15+ jaar ervaring in duurzame lifestyle-journalistiek. Almar werkt nu niet alleen voor De Betere Wereld, maar is ook oprichter van We Smyle. Een ander bedrijf waarmee hij een betere wereld voor iedereen wil creëren. Lees hier meer over Almar.