De gezondheidsindustrie staat voor een uitdaging. Aan de ene kant groeit de vraag naar supplementen en voedingsproducten die ons langer gezond houden. Aan de andere kant neemt de druk toe om duurzamer te produceren en afval te verminderen. De visserij speelt hierin een verrassende rol. Wat voorheen als afval eindigde in de verbrandingsoven, wordt nu omgezet in waardevolle grondstoffen voor de gezondheidsindustrie. Dit is een mooi voorbeeld van hoe circulariteit werkt in de praktijk.
Van afval naar grondstof
Wanneer vis wordt verwerkt voor consumptie, blijft er flink wat materiaal over. Denk aan huid, graten, koppen en vinnen. Traditioneel werd dit weggegooid of tot diervoer verwerkt. Dat is zonde, want deze reststromen bevatten waardevolle bestanddelen zoals collageen. Viscollageen lijkt qua structuur sterk op menselijk collageen en wordt daarom goed opgenomen door ons lichaam.
Nederlandse bedrijven lopen voorop in het benutten van deze reststromen. Zij winnen puur collageen uit de huid van Noordzee vis zoals schol. Dit gebeurt zonder chemische processen of verhitting, waardoor de natuurlijke structuur intact blijft. Wat eerder als bijproduct de afvalstroom in ging, wordt nu omgezet in hoogwaardige supplementen voor huid, gewrichten en algehele gezondheid.
Dit past perfect in het principe van de circulaire economie. In plaats van steeds nieuwe grondstoffen te winnen, gebruiken we wat er al is veel slimmer. De vis wordt niet extra gevangen voor collageen. De vissers vangen schol voor de voedingsindustrie, en de reststromen krijgen een tweede leven als gezondheidsproduct. Dat scheelt enorm in verspilling en maakt de hele keten efficiënter.
Duurzaamheid door certificering
Niet alle viscollageen is even duurzaam. Het maakt verschil waar de vis vandaan komt en hoe deze is gevangen. Daarom zijn certificeringen zoals MSC belangrijk. Het MSC keurmerk staat voor verantwoorde visserij. Het garandeert dat visbestanden niet worden overbevist, dat andere zeeleven en leefgebieden gezond blijven, en dat de bijvangst minimaal is.
Voor consumenten betekent dit dat ze kunnen vertrouwen op de herkomst van hun supplement. Het blauwe MSC logo vertelt dat het product traceerbaar is tot een duurzame visserij. In 2026 wordt deze transparantie steeds belangrijker. Mensen willen weten waar hun producten vandaan komen en of ze op een verantwoorde manier zijn gemaakt.
Daarnaast voldoen gecertificeerde producten aan de strengste Europese voedselvoorschriften. Ze zijn schoon geproduceerd en milieuvriendelijk. Voor bedrijven die collageen supplementen maken, is dit een bewuste keuze. Door te werken met Nederlandse visserijen en lokale productie, houden ze de transportafstand kort en de impact klein.
Economische voordelen van circulariteit
De circulaire aanpak levert niet alleen milieuwinst op, maar ook economisch voordeel. Vissers krijgen meer waarde uit hun vangst. In plaats van alleen betaald te worden voor het visvlees, genereren ze ook inkomsten uit de reststromen. Dit maakt de visserij rendabeler en weerbaarder.
Voor verwerkers en producenten biedt het een stabiele grondstofstroom. Ze hoeven niet te importeren uit verre landen, maar kunnen lokaal inkopen. Dat verlaagt transportkosten en CO2 uitstoot. Nederland loopt hierin voorop omdat we zowel een sterke visserijsector als een innovatieve voedingsindustrie hebben.
Ook ontstaan er nieuwe banen. Bedrijven die gespecialiseerd zijn in het extraheren en verwerken van collageen uit visreststromen groeien. Dit vraagt om mensen met kennis van voedseltechnologie, kwaliteitscontrole en duurzame productie. De circulaire economie creëert kansen voor werkgelegenheid en innovatie.
Andere toepassingen van visafval
Collageen is niet het enige waarvolle product uit visreststromen. Ook omega drie vetzuren worden gewonnen uit visolie. Deze gezonde vetten zijn essentieel voor hart, hersenen en gewrichten. Ze worden verwerkt in supplementen, maar ook toegevoegd aan voeding zoals zuivel en bakproducten.
Visgraten bevatten calcium en fosfor, mineralen die belangrijk zijn voor sterke botten. Deze kunnen worden gebruikt in voedingssupplementen of als meststof in de landbouw. Visafval kan ook worden vergist tot biogas, een hernieuwbare energiebron. Zo wordt elk deel van de vis benut en blijft er nauwelijks iets over als echt afval.
Dit sluit aan bij het Europese doel om in 2050 volledig circulair te zijn. Nederland heeft als streefdoel om in 2030 al grote stappen te hebben gezet. Initiatieven in de visserij laten zien dat dit mogelijk is. Het vraagt samenwerking tussen vissers, verwerkers, onderzoekers en overheid, maar de resultaten zijn tastbaar.
De consument als schakel
Ook consumenten spelen een rol in deze circulaire keten. Door te kiezen voor supplementen en producten die gemaakt zijn van reststromen, steunen zij duurzame bedrijfsmodellen. Het maakt verschil of je collageen koopt dat geïmporteerd is van onbekende herkomst, of een product dat lokaal en circulair is gemaakt.
Lees de labels en zoek naar certificeringen. Vraag je af waar de grondstoffen vandaan komen. Bedrijven die transparant zijn over hun productieproces verdienen de voorkeur. De trend is dat steeds meer mensen bewust kiezen voor duurzame gezondheidsproducten. Dat drijft de markt richting circulaire oplossingen.
De visserij laat mooi zien hoe reststromen kunnen worden omgezet in waarde. Wat ooit afval was, vormt nu de basis voor hoogwaardige gezondheidssupplementen. Dit is circulariteit in de praktijk, slim gebruiken van wat er al is, en zo bijdragen aan een gezondere wereld en een gezondere planeet tegelijk.
Almar Fernhout, hoofdredacteur met 15+ jaar ervaring in duurzame lifestyle-journalistiek. Almar werkt nu niet alleen voor De Betere Wereld, maar is ook oprichter van We Smyle. Een ander bedrijf waarmee hij een betere wereld voor iedereen wil creëren. Lees hier meer over Almar.