Hoort AI wel bij een betere wereld?

Sinds ongeveer anderhalf jaar is een hoop te doen om AI. Destijds werd met veel bombarie ChatGPT gelanceerd, waarna de superlatieven al snel gedeeld werden. Men was van mening dat AI baanbrekend is, dat AI veel werk uit handen kan nemen en dat AI slimmer gaat worden dan de mensheid. Dat klinkt allemaal leuk en aardig. Maar, hoe zit het nou precies met de invloed van AI op het milieu? Met andere woorden: hoort AI wel bij een betere wereld? Het team van De Betere Wereld is op onderzoek uitgegaan.

ChatGPT steeds populairder

Het eerste feit dat wij tijdens ons onderzoek geconstateerd hebben, is dat ChatGPT steeds populairder wordt. Meer en meer mensen gebruiken kunstmatige intelligentie voor hun werk, hun studie of hun normale, dagelijkse leven. Er zijn zelfs verhalen bekend van mensen met mentale problemen die daarvoor de hulp van ChatGPT inschakelen.

Tegelijkertijd valt op dat ChatGPT met name door de jongere generaties gebruikt wordt. Veel ouderen hebben nog geen weet van ChatGPT, zien hier de meerwaarde niet van in of begrijpen er simpelweg niks van. Pas als ook deze grote groep overstag gaat, kan kunstmatige intelligentie volledig geïntegreerd worden in onze maatschappij.

Het energieverbruik van ChatGPT

Al sinds de lancering van ChatGPT is er een hoop te doen om het energieverbruik van ChatGPT. Critici stellen namelijk dat kunstmatige intelligentie ongekend veel energie verbruikt.

Om dit duidelijk in beeld te kunnen brengen, hebben we het zelf maar aan ChatGPT gevraagd. We hebben de machine gevraagd hoeveel energie verbruikt wordt om deze vraag te beantwoorden. Daar kregen we het volgende antwoord op:

Goede vraag! Het exacte energieverbruik per antwoord hangt af van de lengte van de vraag en het antwoord, en van de rekenkracht die nodig is. Om je een idee te geven: onderzoekers schatten dat het beantwoorden van één vraag door een groot AI-model zoals ik ergens tussen 0,001 en 0,01 kWh kan kosten. Dat is grofweg te vergelijken met:

• Een ledlamp van 10 watt die een paar minuten brandt
• Of het laden van je smartphone voor een fractie van de batterij

De verschillen zijn groot omdat het afhangt van hoe efficiënt de servers zijn en hoeveel berekeningen nodig zijn.

Dit gaf ons echter geen duidelijk beeld. We hebben daarom aan ChatGPT gevraagd om dit antwoord iets gedetailleerder te geven. Daar kregen we onderstaande reactie op:

Zoals ik eerder zei: één vraag aan een groot AI-model zoals ik kost gemiddeld 0,001 tot 0,01 kWh. Laten we die bandbreedte uitwerken en vergelijken met dingen die je in huis kent.

Vergelijkingen met huishoudelijke apparaten

1. Smartphone opladen
   1. Een volledige laadbeurt van een moderne smartphone kost ongeveer 0,005 kWh.
   1. Dus één AI-vraag is ongeveer hetzelfde als het opladen van je telefoon van 0 naar 100 procent, of hooguit twee keer dat.
2. Ledlamp
   1. Een ledlamp van 10 watt die 1 uur brandt = 0,01 kWh.
   1. Dus één vraag stellen aan mij is alsof je die lamp 6 tot 60 minuten laat branden.
3. Laptop opladen
   1. Een laptopbatterij van 50 Wh kost 0,05 kWh om helemaal op te laden.
   1. Eén AI-vraag is dus ongeveer een vijfde tot een vijftigste van een laptoplaadbeurt.

Relatieve schaal

• Eén zoekopdracht bij Google wordt geschat op 0,0003 kWh.
• Eén AI-vraag is dus 10 tot 30 keer zwaarder dan een zoekopdracht, maar nog altijd heel klein vergeleken met echt energie-intensieve apparaten.

Waarom varieert het zo?

• Serverefficiëntie: sommige datacenters draaien op groene stroom, andere op fossiele brandstof.
• Complexiteit van je vraag: een simpele rekensom kost minder berekeningen dan een lang, genuanceerd antwoord zoals dit.
• Modelgrootte: grotere modellen zoals GPT-4 of GPT-5 zijn energie-intensiever dan kleinere AI’s.

Verbruikt ChatGPT veel energie?

Ja, ChatGPT verbruikt zeker veel energie. Dat blijkt vooral als je kijkt naar de relatieve schaal. Eén vraag aan ChatGPT heeft een 10 tot 30 keer hoger energieverbruik dan één vraag aan Google.

Daarbovenop komt nog dat het bij ChatGPT vaak niet bij slechts één vraag blijft. Dat heeft eigenlijk meerdere redenen:

• Je kunt praten met ChatGPT. Het is met deze robot mogelijk om een gehele conversatie te starten, terwijl dit bij bijvoorbeeld Google niet aan de orde is. Zonder dat je het doorhebt, kun je dus moeiteloos tientallen vragen of berichten aan ChatGPT sturen.
• ChatGPT is niet altijd duidelijk. De ervaring leert dat de antwoorden van ChatGPT allesbehalve duidelijk zijn. Het gevolg daarvan is dat je je vraag meermaals moet stellen of de vragen anders moet formuleren.

Verbruikt ChatGPT ook nog water?

Het nadeel van ChatGPT is dus het hoge energieverbruik. Daarbovenop komt nog dat deze machine óók nog veel water nodig heeft. Ook daarover hebben we een vraag aan ChatGPT zelf gesteld. Daar kregen we deze reactie op:

Hoe werkt dat?

• De computers in een datacenter draaien continu en produceren veel warmte.
• Om die warmte kwijt te raken, gebruiken veel datacenters koelsystemen die water verbruiken. Dat water verdampt of wordt afgevoerd, en moet daarna weer worden aangevuld.

Hoeveel water kost één AI-vraag?

Uit onderzoek van de University of California (2023) kwamen schattingen dat het beantwoorden van 10 tot 50 vragen door een groot AI-model ongeveer een halve liter water kan kosten. Dat betekent:

• Per vraag gemiddeld ongeveer 100 tot 500 milliliter water.
• Ter vergelijking: dat is een glas water tot een klein flesje Spa.

Hoort AI wel bij een betere wereld? Nee!

Onderaan de streep kunnen we het volgende concluderen: AI hoort zeker niet bij een betere wereld. Een AI-model als ChatGPT verbruikt ontzettend veel energie en water. Met name als nóg meer mensen gebruik van deze modellen gaan maken, kan dit vertrekkende gevolgen hebben.

De verwachting is in ieder geval dat kunstmatige intelligentie in de komende jaren alsmaar populairder gaat worden. Dat betekent dat de modellen dus nóg meer water en energie gaan verbruiken. Alle energiebesparende maatregelen die we door de jaren heen doorgevoerd hebben, kunnen hiermee volledig tenietgedaan worden. Kunstmatige intelligentie hoort dus zeker niet bij een betere wereld. Juist daarom gebruiken wij ook geen AI, bijvoorbeeld voor onze productreviews of het schrijven van content.