Het is juni en je neus doet vreemd. De ene ochtend word je wakker met een dichtgeslibde neus, een paar uur later loopt hij ineens als een kraan, en tegen de avond zit hij weer potdicht. Veel mensen denken dan aan een hardnekkige zomerverkoudheid. Maar juist in deze tijd van het jaar is er een andere verdachte: graspollen. Wie wil begrijpen waarom de neus zo wisselt tussen een verstopte neus of een loopneus, moet kijken naar wat er in het neusslijmvlies gebeurt.
Het goede nieuws: je hoeft die wisselende klachten niet machteloos uit te zitten. Steeds meer mensen kiezen voor medicijnvrije manieren om de neus schoon en rustig te houden, van pollenvrije routines in huis tot neusdouches zoals de Rhino Horn. Maar voordat je iets doet, helpt het om te weten waar je klachten vandaan komen.
Juni is de maand van de graspollen
Het pollenseizoen verloopt in golven. Boompollen vliegen vooral van februari tot en met april, kruidenpollen van augustus tot oktober. Daartussen, van mei tot en met juli, zijn de graspollen aan de beurt. En juist gras is in Nederland en België de meest voorkomende oorzaak van hooikoorts. Op droge, zonnige dagen met een beetje wind is de concentratie pollen in de lucht het hoogst. Precies het weer waarop je het liefst buiten bent.
Bij mensen met hooikoorts ziet het immuunsysteem die onschuldige pollenkorrels als een bedreiging. Het lichaam maakt histamine aan, een stof die een kettingreactie in gang zet in het neusslijmvlies. En die kettingreactie verklaart precies waarom je neus de hele dag van gedrag wisselt.
Waarom je neus wisselt tussen dicht en lopend
Histamine doet twee dingen tegelijk. Ten eerste zorgt het ervoor dat de bloedvaatjes in het neusslijmvlies wijder worden en het slijmvlies opzwelt. Daardoor worden de neusgangen nauwer en voelt je neus verstopt, ook als er nauwelijks snot in zit. Ten tweede stimuleert histamine de slijmproductie. Je neus maakt extra vocht aan om de pollen letterlijk weg te spoelen. Dat merk je als een waterige loopneus.
Welk van de twee effecten je op een bepaald moment voelt, hangt af van de situatie. Sta je buiten in het gras, dan krijgt je neus een directe lading pollen te verwerken en overheerst vaak de loopneus, compleet met niesbuien. Zit je daarna binnen, dan neemt de acute prikkel af maar blijft het slijmvlies gezwollen, en voelt je neus vooral dicht. Ook je houding speelt mee: wie ligt, merkt dat de zwelling toeneemt. Daarom word je met hooikoorts vaak wakker met een verstopte neus, terwijl diezelfde neus overdag voortdurend loopt.
Hooikoorts of verkoudheid: zo herken je het verschil
De klachten lijken op elkaar, maar er zijn duidelijke verschillen. Bij hooikoorts is het snot waterig en helder, en gaan de neusklachten vaak samen met jeuk in de neus, jeukende of tranende ogen en niesbuien van meerdere niezen achter elkaar. De klachten wisselen bovendien sterk per dag en per plek: erger buiten op een zonnige dag, milder bij regen of binnen met de ramen dicht.
Een verkoudheid bouwt zich juist geleidelijk op. Het snot wordt na een paar dagen dikker en geler, je hebt vaak keelpijn of een grieperig gevoel, en na zeven tot tien dagen is het meestal over. Hooikoorts geeft geen koorts en geen keelpijn, maar houdt wel wekenlang aan, zolang er pollen in de lucht zitten. Duren je klachten in juni langer dan twee weken en jeuken je ogen mee, dan is de kans groot dat je niet verkouden bent maar hooikoorts hebt.
De neus schoonspoelen: pollen verwijderen bij de bron
Wat je ook doet tegen hooikoorts, de kern van het probleem blijft hetzelfde: er plakken pollen op je neusslijmvlies die daar een reactie uitlokken. Een logische, medicijnvrije aanpak is die pollen simpelweg wegspoelen. Dat doe je door de neus te spoelen met een zoutoplossing. De zoutoplossing stroomt door de neus en de bijholten, neemt pollen en overtollig slijm mee en kalmeert het geïrriteerde slijmvlies. Veel mensen met hooikoorts spoelen in het pollenseizoen dagelijks, bijvoorbeeld na thuiskomst of voor het slapengaan.
Wetenschappelijk onderbouwd: een Cochrane-review uit 2018 analyseerde veertien studies met in totaal 747 deelnemers en concludeerde dat neusspoelen met een zoutoplossing de klachten van allergische rhinitis, waaronder hooikoorts, bij zowel volwassenen als kinderen kan verlichten, zonder noemenswaardige bijwerkingen. Bron: Head K. e.a. Saline irrigation for allergic rhinitis. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2018.
Neusspoelen met de Rhino Horn
De Rhino Horn is een neusspoeler voor het spoelen van de neus met een zoutoplossing. Het kannetje werkt eenvoudig: zet de tuit tegen je neusgat, buig je hoofd opzij en de zoutoplossing stroomt vanzelf door de neus en de bijholten. Zonder druk, knijpen of spray. Met de meegeleverde doseerlepel maak je eenvoudig zelf een zoutoplossing met gewoon jodiumvrij keukenzout, dure zakjes spoelzout zijn niet nodig. Neusspoelen met de Rhino Horn wordt door artsen en specialisten wereldwijd aanbevolen als natuurlijke, medicijnvrije ondersteuning bij onder andere hooikoorts, verkoudheid, een verstopte neus en bijholteontsteking.
Twee minuten per dag voor een rustige neus
Wisselt jouw neus deze maand voortdurend tussen dicht en lopend, dan is dat dus geen vreemde zomerverkoudheid maar zeer waarschijnlijk een normaal patroon bij graspollenallergie. Door dagelijks te spoelen verwijder je de pollen die de reactie veroorzaken en geef je het slijmvlies de kans om tot rust te komen. Een klein ritueel van twee minuten, met niets meer dan water en zout, waarmee je het hooikoortsseizoen een stuk vrijer ademend doorkomt.
Almar Fernhout, hoofdredacteur met 15+ jaar ervaring in duurzame lifestyle-journalistiek. Almar werkt nu niet alleen voor De Betere Wereld, maar is ook oprichter van We Smyle. Een ander bedrijf waarmee hij een betere wereld voor iedereen wil creëren. Lees hier meer over Almar.