Ontslag: het is iets wat je misschien niet had zien aankomen. Ontslag is een moment in je leven en niet zomaar een HR-taak. Je hebt juist recht op een eerlijk en menswaardig ontslag. In dit geval maakt goede begeleiding het verschil. Denk bijvoorbeeld aan de begeleiding van een ontslagjurist. Deze persoon kijkt met je mee, geeft je duidelijkheid en biedt praktische handvatten. In het onderstaande artikel vertellen we je meer over goede begeleiding tijdens ontslag.
Ontslag gaat zelden alleen over werk
Een ontslag op werk kan natuurlijk niet zomaar gebeuren. Er moet vaak een andere reden zijn waardoor je ontslagen kan worden. Zo kan het zijn dat er emoties meespelen in het besluit tot ontslag. Denk hierbij aan stress, schaamte, boosheid of opluchting. Vaak spelen meerdere emoties een rol. Ontslag heeft een grote impact op thuis. Zo gaan de financiën erop achteruit, kan het zijn dat je zelfbeeld wordt aangetast en kunnen eventuele toekomstplannen ook de prullenbak in. Het is daarom van belang dat je tijdens een ontslag rustig blijft en je hoofd koel weet te houden. Een zakelijke reactie is op zijn plaats. Probeer niet koud te doen of over te komen, dit kan de situatie alleen nog maar verergeren.
Wat is “menswaardig” ontslag?
Ontslag: het is iets waar je niet op zit te hopen. Toch kan het gebeuren. In dat geval is het wel belangrijk dat er sprake is van een menswaardig ontslag. Denk aan transparantie vanuit de werkgever. Het is belangrijk dat er een eerlijk verhaal plaatsvindt en dat de werkgever niet met vage redenen komt. Ook is het belangrijk dat er respect wordt getoond vanuit beide kanten. Denk aan de toon, de timing en de setting. Zo is het belangrijk dat het ontslag niet wordt aangekondigd tussen twee meetings door, bij wijze van. Daarnaast is het goed om te weten dat je als werknemer bepaalde rechten hebt.
De grootste fouten die het onmenselijk maken
Er zijn een aantal fouten die door werkgevers gemaakt kunnen worden, waardoor het ontslag onmenselijk wordt. Zo kan het zijn dat het besluit om een werknemer te ontslaan al langer vaststaat, maar het gesprek nog niet is geweest. Zo kunnen werkgevers het lang laten ‘sudderen’ in plaats van dat ze het gesprek aangaan. Dit kan voor een werknemer heel lastig zijn, het kan stress opleveren en daarbij kan de werkrelatie ook worden aangetast.
Ook kan het zijn dat de werkgever juist de werknemer overvalt met het ontslag. Het gebruik van standaardzinnen maakt het gesprek ook niet beter. Zeker niet als er juridische dreigingen aan te pas komen.
Een ander voorbeeld van een grote fout is dat er niet is nagedacht over de volgende stap en dus onvoldoende voorbereiding. Zo is er door de werkgever geen plan gemaakt voor vragen, gevoelens en nagedacht over een volgende stap. Dit is ook een fout die voorkomen moet worden.
Waarom goede begeleiding het verschil maakt
Ontslag is een emotionele wending, maar brengt ook juridische en financiële kwesties met zich mee. Goede begeleiding kan bij ontslag het verschil maken.
Voor een medewerker kan dat namelijk rust bieden. Ook krijg je overzicht en maak je kans op een betere uitgangspositie. Een ontslagjurist, zoals een ontslagjurist van ontslagjuristen Nederland, kijkt namelijk met jouw situatie mee en checkt of de werkgever wel voldoet aan alle voorwaarden. Een ontslagjurist kan ook meewerken aan het verbeteren oftewel onderhandelen van de vaststellingsovereenkomst en het behoud van het recht op de WW. Ook zal een ontslagjurist de opzegtermijn, transitievergoeding en concurrentiebeding checken.
Voor de werkgever kan goede begeleiding ook het verschil maken. Denk bijvoorbeeld aan het ontstaan van minder escalatie, minder ziekteverzuim en minder reputatieschade. Bovendien kan een eerlijk ontslag ook voor het team zorgen voor het behoud van het vertrouwen.
Het proces: zo pak je het menselijk én professioneel aan
Om iemand op een correcte manier te ontslaan, is het van belang dat er goede voorbereidingen worden getroffen. Zo moet je ervoor zorgen dat het dossier en de feiten kloppen. Je hoeft niet alleen maar met bewijzen te komen, maar de context moet ook correct zijn. Ook de setting moet kloppen, doe het niet op een willekeurige dag, maar plan het echt in. Daarbij moet je ook goed nadenken welke beloftes je na kan komen en welke niet. Zo ga je valse hoop uit de weg en is het gesprek meteen duidelijk.
Dan het gesprek zelf. Het is van belang dat de boodschap van het verhaal zo goed mogelijk wordt uitgelegd. Zo kun je empathie bieden, zonder valse hoop te geven aan de werknemer. Zorg er ook voor dat je ruimte in het gesprek laat voor de emoties. Ga niet in debat met de werknemer, maar kies ervoor dat degene rustig zijn of haar emoties kan uiten.
Vervolgens is het tijd voor nazorg voor de medewerker. Zorg dat je weer met hem of haar in gesprek komt binnen 24-48 uur. In dit gesprek kunnen eventuele vragen behandeld worden, kan het papierwerk worden geregeld en kan er een duidelijke planning worden gemaakt. Zorg er ook voor dat het binnen je team kenbaar wordt gemaakt. Doe dit op een respectvolle manier, zodat er ook geen roddels komen.
Almar Fernhout, hoofdredacteur met 15+ jaar ervaring in duurzame lifestyle-journalistiek. Almar werkt nu niet alleen voor De Betere Wereld, maar is ook oprichter van We Smyle. Een ander bedrijf waarmee hij een betere wereld voor iedereen wil creëren. Lees hier meer over Almar.