Er zijn weinig landen in Europa waar reizen zelf zo’n groot onderdeel van de vakantie is als in Zwitserland. Het land staat wereldwijd bekend om zijn stipte, comfortabele treinen en de spectaculaire routes die dwars door de Alpen voeren. Of je nu voor het eerst gaat of al vaker bent geweest, een rondreis per spoor blijft een bijzondere ervaring. Ben je op zoek naar tips voor een rondreis met de trein door Zwitserland? Dan is het goed om te weten wat dit land precies zo geschikt maakt voor treinreizen.
Van panoramawagons met uitzicht op besneeuwde bergtoppen tot knusse bergdorpjes die alleen per spoor bereikbaar zijn: Zwitserland biedt alles wat je van een treinvakantie kunt dromen. In dit artikel nemen we je mee langs de redenen waarom juist het Zwitserse spoor zo geliefd is onder reizigers.
Het dichtste spoornetwerk van Europa
Zwitserland is klein, maar beschikt over meer dan 5.000 kilometer spoor. Dat maakt het een van de dichtste spoornetwerken ter wereld. Vrijwel elk dorp, hoe afgelegen ook, is bereikbaar met het openbaar vervoer. Die dekking zorgt ervoor dat je als reiziger enorm flexibel bent. Je hoeft geen auto te huren en bent niet afhankelijk van een busverbinding die twee keer per dag rijdt.
De Zwitserse spoorwegen, beter bekend als de SBB, staan erom bekend dat treinen op de seconde nauwkeurig vertrekken en aankomen. Die betrouwbaarheid maakt het plannen van een rondreis een stuk eenvoudiger dan in veel andere landen. Je kunt gerust meerdere overstappen per dag inplannen zonder dat je je zorgen hoeft te maken over vertragingen of gemiste aansluitingen.
Wat het extra aantrekkelijk maakt: er bestaan diverse voordelige passen waarmee je onbeperkt of met flinke korting kunt reizen. De Swiss Travel Pass geeft bijvoorbeeld toegang tot vrijwel alle treinen, bussen en boten in het land. Dat scheelt niet alleen geld, maar ook de moeite van het kopen van losse kaartjes bij elk traject.
Beroemde panoramatreinen die je niet wilt missen
Zwitserland staat bekend om een aantal legendarische treinroutes die speciaal zijn ontworpen om het uitzicht maximaal tot zijn recht te laten komen. De Glacier Express bijvoorbeeld, ook wel de ‘langzaamste sneltrein ter wereld’ genoemd, rijdt tussen Zermatt en St. Moritz. De reis duurt zo’n acht uur en voert langs 291 bruggen, door 91 tunnels en over de Oberalppas op ruim 2.000 meter hoogte. De panoramarijtuigen met hun extra grote ramen geven je het gevoel dat je midden in het berglandschap zit.
Een andere klassieker is de Bernina Express, die van Chur naar het Italiaanse Tirano rijdt. Dit traject staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst en klimt tot boven de 2.200 meter. Het contrast is adembenemend: je begint tussen groene alpenweiden, passeert gletsjers en besneeuwde toppen, en eindigt tussen de palmbomen van Noord-Italie. Wie minder bekend, maar minstens zo mooi, is de GoldenPass Express. Deze trein slingert van Montreux langs het Meer van Geneve omhoog de Alpen in, richting Interlaken en Luzern.
Het bijzondere aan deze panoramatreinen is dat ze niet alleen voor toeristen rijden. Het zijn gewone verbindingen die ook door forensen worden gebruikt. Je zit dus niet in een toeristentreintje, maar in een volwaardig vervoermiddel dat toevallig over de mooiste routes ter wereld rijdt.
Duurzaam en ontspannen reizen
In een tijd waarin steeds meer mensen nadenken over de impact van hun reisgedrag, biedt treinreizen een welkom alternatief voor vliegen of autorijden. Zwitserland loopt hierin voorop: het grootste deel van het spoornetwerk draait op waterkracht. Je kunt dus met een gerust hart genieten van je vakantie, wetende dat je voetafdruk aanzienlijk kleiner is dan bij een vlucht naar dezelfde bestemming.
Naast het duurzaamheidsaspect is er nog een groot voordeel: je hoeft niet zelf te rijden. Waar je in een auto constant op de weg moet letten (en in de bergen is dat best vermoeiend), kun je in de trein rustig een boek lezen, foto’s maken of simpelweg uit het raam staren. Die ontspannen manier van reizen zorgt ervoor dat je niet uitgeput op je bestemming aankomt, maar juist opgeladen.
Zwitserland vanuit Nederland bereiken kan trouwens ook prima per trein. Via Duitsland en Basel ben je met een paar overstappen al in Zurich of Bern. De reis zelf is al een voorproefje op wat komen gaat, met uitzicht op het Rijngebied en de eerste bergtoppen die in de verte opdoemen.
Onvergetelijke bestemmingen langs het spoor
Een van de grote voordelen van reizen per trein in Zwitserland is dat je gemakkelijk meerdere steden en dorpen kunt combineren in een reis. Luzern, gelegen aan het gelijknamige meer en omringd door bergen, is een populair startpunt. Vanaf hier kun je een dagtocht maken naar de Pilatus, de huisberg van de stad, die bereikbaar is met de steilste tandradbaan ter wereld.
Zermatt is een ander hoogtepunt. Dit autovrije dorp aan de voet van de Matterhorn ademt rust en bergsfeer. De Gornergrat-trein brengt je in een halfuur naar een uitzichtpunt op bijna 3.100 meter, met zicht op meer dan twintig bergtoppen boven de 4.000 meter. Het is een ervaring die je bijblijft, ongeacht het seizoen.
Voor wie het zuiden wil opzoeken is de Italiaans-sprekende regio Ticino een aanrader. Lugano en Locarno hebben een mediterrane uitstraling met palmbomen, terrasjes en azuurblauw meerwater. Het verschil met de Duitse en Franse delen van het land is opvallend en maakt een treinrondreis extra gevarieerd. Binnen een paar uur reis je van Duits-Zwitserse netheid naar Italiaanse gezelligheid, zonder ooit een grens over te steken.
Van bagage tot bergbanen: de praktische kant
Wat veel reizigers niet weten: in Zwitserland kun je je bagage vooruit laten sturen van hotel naar hotel. Je draagt dus geen zware koffers mee de trein in, maar vindt je spullen gewoon terug op je volgende bestemming. Die service heet ‘Reisegepack’ en is beschikbaar op de meeste stations in het land. Het maakt het reizen een stuk comfortabeler, vooral als je meerdere stops maakt.
Daarnaast zijn veel bergbanen en kabelbanen toegankelijk met dezelfde reis- of kortingspas. De Jungfraujoch, ook wel ‘Top of Europe’ genoemd, is alleen per trein te bereiken en biedt op bijna 3.500 meter hoogte een uitzicht over eeuwig ijs en sneeuw. Andere bergexcursies, zoals de Schilthorn of de Stanserhorn, zijn eveneens populaire dagtochten die je moeiteloos kunt inpassen in je reisschema.
Voor wie niet alles zelf wil uitzoeken, bestaan er volledig verzorgde treinrondreizen waarbij routes, hotels en reserveringen al geregeld zijn. Je krijgt een reisschema mee en hoeft onderweg alleen nog maar te genieten. Dat maakt het ook heel geschikt voor reizigers die voor het eerst op eigen houtje naar Zwitserland gaan en niet precies weten waar ze moeten beginnen. De combinatie van gemak, comfort en overweldigende natuur maakt een treinreis door Zwitserland tot een vakantie die je niet snel vergeet.
Almar Fernhout, hoofdredacteur met 15+ jaar ervaring in duurzame lifestyle-journalistiek. Almar werkt nu niet alleen voor De Betere Wereld, maar is ook oprichter van We Smyle. Een ander bedrijf waarmee hij een betere wereld voor iedereen wil creëren. Lees hier meer over Almar.