Een airco wordt steeds vaker gebruikt om een woning comfortabel te houden. Niet alleen tijdens warme zomerdagen, maar ook in het voor- en najaar en zelfs in de winter. Moderne airconditioners kunnen namelijk zowel koelen als verwarmen. Maar hoe duurzaam is een airco eigenlijk? En wat kun je zelf doen om het energieverbruik laag te houden en de levensduur van je installatie te verlengen?
Duurzaam omgaan met een airco draait om meer dan alleen het kiezen van een energiezuinig model. Ook het gebruik, onderhoud en tijdig oplossen van problemen spelen een belangrijke rol.
Kies een energiezuinige airco
Wie een nieuwe airco aanschaft, doet er goed aan om naar het energieverbruik en rendement van de installatie te kijken. Moderne systemen zijn steeds efficiënter geworden en kunnen met relatief weinig energie een ruimte koelen of verwarmen.
Ook de capaciteit van de airco is belangrijk. Een systeem dat te klein is voor de ruimte moet harder en langer werken om de gewenste temperatuur te bereiken. Een te groot systeem is eveneens niet ideaal. Laat daarom vooraf bepalen welke capaciteit bij de ruimte past.
Een goede keuze bij de aanschaf vormt de basis voor een energiezuinige airco, maar ook daarna kun je het verbruik beïnvloeden.
Gebruik je airco op een slimme manier
De manier waarop je een airco gebruikt, heeft veel invloed op het energieverbruik. Stel de temperatuur bijvoorbeeld niet onnodig laag in wanneer het buiten warm is. Een verschil van enkele graden is vaak al voldoende om het binnen comfortabel te maken.
Probeer daarnaast te voorkomen dat gekoelde lucht direct weer naar buiten verdwijnt. Houd ramen en deuren zoveel mogelijk gesloten wanneer de airco aanstaat. Ook zonwering kan helpen. Door direct zonlicht buiten te houden, warmt een ruimte minder snel op en hoeft de airco minder hard te werken.
In de winter geldt eigenlijk hetzelfde principe. Wanneer je de verwarmingsfunctie van een airco gebruikt, kun je energie besparen door de temperatuur bewust in te stellen en warmteverlies zoveel mogelijk te beperken.
Houd de filters schoon
Een eenvoudige manier om je airco efficiënt te laten werken, is door de filters regelmatig schoon te maken. In de filters kunnen stof en vuil terechtkomen. Wanneer deze sterk vervuild raken, kan de lucht minder goed door de installatie stromen.
De airco moet daardoor harder werken om dezelfde hoeveelheid lucht te verplaatsen. Dit kan het energieverbruik verhogen en tegelijkertijd invloed hebben op het comfort.
Controleer daarom regelmatig de filters en maak ze schoon volgens de instructies van de fabrikant. Hoe vaak dit nodig is, hangt onder andere af van hoe vaak je de airco gebruikt en de omstandigheden in de ruimte.
Laat je airco regelmatig onderhouden
Naast het zelf schoonmaken van de filters is professioneel onderhoud belangrijk. Tijdens een onderhoudsbeurt kunnen verschillende onderdelen van de installatie worden gecontroleerd en gereinigd.
Hierbij kan bijvoorbeeld worden gekeken naar de binnen- en buitenunit, de luchtstroom en de condensafvoer. Ook kunnen beginnende problemen eerder worden ontdekt.
Regelmatig onderhoud helpt zo om de airco efficiënt te laten functioneren en kan bijdragen aan een langere levensduur. Dat is niet alleen prettig voor je portemonnee, maar ook vanuit duurzaamheid interessant. Hoe langer een installatie meegaat, hoe minder snel deze vervangen hoeft te worden.
Negeer kleine problemen niet
Een airco geeft soms signalen wanneer er iets niet goed functioneert. Misschien koelt de installatie minder goed dan voorheen, maakt deze ineens meer geluid of komt er water uit de binnenunit.
Het kan verleidelijk zijn om een klein probleem te negeren zolang de airco nog gedeeltelijk werkt. Toch is dat niet altijd verstandig. Een kleine storing kan in sommige gevallen groter worden wanneer er niets aan wordt gedaan.
Merk je dat de werking van je airco verandert? Laat dan bij twijfel controleren wat de oorzaak is. Daarmee voorkom je mogelijk grotere problemen en onnodige kosten.
Repareren in plaats van direct vervangen
Wanneer een airco een storing heeft, betekent dit niet automatisch dat de hele installatie vervangen moet worden. Soms is slechts één onderdeel defect en kan de installatie na een reparatie weer jarenlang functioneren.
Vanuit duurzaamheid is dat het overwegen waard. Door een bestaande airco langer te gebruiken, voorkom je dat er voortijdig een nieuwe installatie geproduceerd, vervoerd en geïnstalleerd moet worden. Ook wordt de oude airco niet onnodig snel afval.
Heeft je airco bijvoorbeeld een storing, lekkage of ander technisch probleem? Dan kun je je airco laten repareren door een specialist en eerst laten beoordelen of reparatie mogelijk is. Op basis daarvan kun je een bewuste keuze maken tussen repareren en vervangen.
Wanneer is vervangen wel een duurzame keuze?
Repareren is niet in iedere situatie de beste oplossing. Een oudere airco kan bijvoorbeeld veel energie verbruiken, regelmatig storingen hebben of onderdelen bevatten die lastig te vervangen zijn. Als de reparatiekosten hoog zijn en de installatie daarna waarschijnlijk niet lang meer meegaat, kan vervangen uiteindelijk verstandiger zijn.
Ook een nieuwe, veel energiezuinigere airco kan op de lange termijn interessant zijn. Het is daarom belangrijk om niet alleen naar de aanschafprijs of één reparatie te kijken, maar naar het totale plaatje: energieverbruik, levensduur, onderhoud en toekomstige reparatiekosten.
Zo haal je meer uit je airco
Een airco hoeft dus niet per definitie een grote belasting voor het milieu te zijn. Veel hangt af van het type installatie, het energieverbruik en de manier waarop je ermee omgaat.
Door een energiezuinig systeem te kiezen, de airco slim te gebruiken, filters schoon te houden en regelmatig onderhoud uit te laten voeren, kun je het energieverbruik beperken. Ontstaat er toch een storing? Kijk dan eerst of reparatie mogelijk is voordat je direct voor vervanging kiest.
Zo draait een duurzame airco niet alleen om zo min mogelijk energie verbruiken, maar ook om zo lang mogelijk verantwoord gebruik te maken van de installatie.

Almar Fernhout, hoofdredacteur met 15+ jaar ervaring in duurzame lifestyle-journalistiek. Almar werkt nu niet alleen voor De Betere Wereld, maar is ook oprichter van We Smyle. Een ander bedrijf waarmee hij een betere wereld voor iedereen wil creëren. Lees hier meer over Almar.