Duurzaam bestraten: zo kies je tuintegels die tientallen jaren meegaan

Wie zijn tuin milieubewust wil inrichten, kijkt bij bestrating vooral naar twee dingen: hoe lang het materiaal meegaat en hoeveel ruimte er overblijft voor groen. Een tegel die na tien jaar vervangen moet worden, kost uiteindelijk meer grondstoffen dan een degelijke tegel die een generatie meegaat. De duurzaamste keuze is daarom zelden de goedkoopste bij aanschaf, maar wel de slimste op lange termijn.

Levensduur weegt zwaarder dan aanschafprijs

Elke tegel die vervangen wordt, betekent nieuwe productie en nieuw transport. De milieu-impact van bestrating zit dan ook grotendeels in hoe vaak je het werk overdoet. Een terras dat na een paar strenge winters schilfert of scheurt, lijkt bij aankoop een koopje, maar vraagt binnen afzienbare tijd om vervanging.

Vorstbestendigheid is daarbij het sleutelwoord. Materiaal dat water opneemt, kan bij vorst kapotvriezen, omdat bevroren water uitzet en het tegeloppervlak stukdrukt. Kies je een tegel die nauwelijks water opneemt, dan speelt dat probleem veel minder en blijft het terras er jaren goed bij liggen.

Keramiek als onderhoudsarme optie

Voor wie weinig wil poetsen en lang plezier van zijn terras wil hebben, is keramiek een serieuze kandidaat. Het materiaal is zo dicht gebakken dat het vrijwel geen water opneemt. Daardoor is het goed bestand tegen vorst en krijgen algen en mos er moeilijk grip op. Dat scheelt niet alleen schrobwerk, maar ook chemische reinigingsmiddelen die je liever niet in de bodem wilt hebben.

Bij leveranciers van sierbestrating, zoals 123Sierbestrating, vind je keramische tuintegels in uiteenlopende afwerkingen, van betonlook tot houtnerf. Zo hoef je voor de uitstraling van hout geen tropisch hardhout te gebruiken.

Formaat kiezen met zo min mogelijk snijverlies

Een onderschat duurzaamheidspunt is snijverlies: elke tegel die je aan de rand van het terras op maat moet zagen, levert afval op. Door het terrasontwerp af te stemmen op de tegelmaat beperk je dat flink. Meet daarom eerst de beschikbare ruimte op en kies dan pas het formaat, niet andersom.

Een veelgebruikte maat is 60 bij 60 centimeter. Die is groot genoeg voor een rustig beeld, maar nog goed te leggen zonder machines. Wie met terrastegels 60×60 werkt, kan de terrasafmetingen eenvoudig op veelvouden van die maat plannen. Zo blijft er nauwelijks zaagwerk over en belandt er minder bruikbaar materiaal in de container.

Laat ruimte voor groen en regenwater

Een volledig betegelde tuin warmt in de zomer sterk op en laat regenwater nauwelijks de bodem in zakken. Dat water loopt dan vaak naar het riool, dat bij hoosbuien toch al veel te verwerken krijgt. Bestraat daarom alleen wat je echt gebruikt, zoals het terras zelf en eventueel een pad. De rest van de tuin kan groen blijven, zodat regenwater de bodem in zakt en de tuin koeler blijft op hete dagen.

Ook de voegen spelen mee. Waterdoorlatende voegen laten een deel van het regenwater ter plekke de bodem in zakken in plaats van het af te voeren. Leg het terras daarnaast op licht afschot, een flauwe helling, richting een border of gazon. Het water komt dan ten goede aan de beplanting en blijft niet op de tegels staan, waar het bij vorst voor gladheid kan zorgen.

Waar je op let voordat je bestelt

Een duurzaam terras begint op papier. Loop deze punten na voordat je materiaal bestelt:

• Vorstbestendigheid: kies een tegel met lage wateropname, dan is de kans op vorstschade klein, ook in een strenge winter.
• Passend formaat: stem de terrasmaat af op de tegelmaat om snijverlies te beperken.
• Niet meer dan nodig: bestraat alleen de plekken die je echt gebruikt en houd de rest groen.
• Afwatering: zorg voor afschot richting beplanting, zodat regenwater naar de planten loopt in plaats van op het terras te blijven staan.

Wie zo te werk gaat, legt een terras dat jaren meegaat en weinig onderhoud vraagt. De rest van de tuin blijft leefbaar voor planten en dieren. Daar draait duurzaam tuinieren uiteindelijk om: één keer goed aanleggen in plaats van na een paar jaar opnieuw beginnen.