We gebruiken dagelijks drinkwater voor allerlei toepassingen. Om te drinken en te koken is die kwaliteit
noodzakelijk. Maar voor het water geven aan tuinplanten of het doorspoelen van het toilet kan
opgevangen regenwater een alternatief zijn. Waarom zou je het water dat op je dak valt direct laten
wegstromen als je het ook kunt gebruiken?
Een regenton is een eenvoudige eerste stap. Wie meer water wil opslaan of regenwater ook binnenshuis
wil inzetten, kan een uitgebreider systeem overwegen. Welke oplossing past, hangt af van je woning, je
watergebruik en de ruimte die je beschikbaar hebt.
Begin bij wat je met het water wilt doen
Wil je vooral potplanten en borders water geven? Dan kan een regenton aan de regenpijp al voldoende
zijn. Met een gieter gebruik je het opgeslagen water op de momenten waarop je planten het nodig
hebben. Voor een grotere tuin of vaker gebruik kan een grotere opslag met een geschikte pomp interessant zijn. Daarmee kun je meer water bewaren en gemakkelijker naar verschillende plekken in de tuin brengen.
Regenwater gebruiken voor toiletspoeling of eventueel de wasmachine vraagt om een andere aanpak.
Daarvoor is een installatie nodig die voor huishoudelijk gebruik is ontworpen. Een gewone regenton met
een pomp is daar niet automatisch geschikt voor.
Hoe werkt een regenwatersysteem?
Met een regenwatersysteem kun je het water dat op je dak valt opvangen, bewaren en gebruiken
wanneer je het nodig hebt. Van een eenvoudige oplossing voor de tuin tot een installatie voor
toiletspoeling: de mogelijkheden hangen af van je woning en je watergebruik.
Bij een compleet systeem wordt regenwater via het dak, de dakgoot en de regenpijp naar een opslag
geleid. Een passend voorfilter houdt bladeren en ander vuil tegen. Het water wordt vervolgens bewaard
in een tank of een andere geschikte opslagvoorziening.
Een pomp brengt het water naar de aangesloten toepassingen. Voor gebruik binnenshuis gebeurt dat via
aparte leidingen. Afhankelijk van het ontwerp kan het systeem bij een lege opslag veilig overschakelen
op leidingwater of worden bijgevuld.
Een grotere tank is niet altijd de beste keuze
Het lijkt logisch om zoveel mogelijk regenwater op te slaan. Toch moet de opslag passen bij zowel de
aanvoer als het gebruik. Een groot dak kan meer water opvangen dan een klein dak, maar niet iedere regenbui levert dezelfde hoeveelheid op. Bovendien valt regen niet gelijkmatig over het jaar. Tijdens een droge periode komt er weinig of niets bij, terwijl de tuin juist meer water kan vragen.
Kijk daarom naar het aangesloten dakoppervlak, het verwachte gebruik en de beschikbare ruimte. Een
grote tank die nauwelijks wordt benut, vraagt wel een grotere investering. Een kleine opslag kan juist snel
leeg zijn. Een passende berekening helpt om die afweging te maken.
Waar kun je het water opslaan?
Een bovengrondse tank is vaak eenvoudiger bereikbaar voor controle en onderhoud. Daar staat
tegenover dat deze ruimte inneemt en aandacht vraagt voor vorst en opwarming. Een ondergrondse tank blijft uit het zicht, maar vraagt grondwerk. De bodem, grondwaterstand en bereikbaarheid van de tuin spelen daarbij een rol. Ook moet de tank geschikt zijn voor eventuele belasting van bovenaf.
In sommige woningen kan een waterzak in de kruipruimte een mogelijkheid zijn. Dat vraagt voldoende
ruimte, een geschikte ondergrond en blijvende toegang voor inspectie. De beste plek volgt dus uit de
mogelijkheden van de woning.
Denk ook aan veiligheid en onderhoud
Opgevangen dakwater is geen drinkwater. Een bladfilter verwijdert grof vuil, maar maakt het water niet
geschikt om te drinken, te koken of te douchen. Bij binnengebruik moeten de regenwaterinstallatie en drinkwaterinstallatie volledig gescheiden blijven. Laat het ontwerp en de aansluiting daarom beoordelen en uitvoeren door een deskundige installateur.
Ook onderhoud hoort bij de keuze. Denk aan het schoonhouden van dakgoten, het controleren van filters
en het onderhouden van de pomp volgens de voorschriften. Bespreek vooraf welke werkzaamheden
nodig zijn en hoe gemakkelijk je bij de onderdelen kunt komen
Kies een logisch moment om te beginnen
Een tuinrenovatie, verbouwing of nieuwbouwplan kan een geschikt moment zijn om regenwateropvang
mee te nemen. Wanneer er toch al grondwerk plaatsvindt of leidingen worden aangelegd, kun je
werkzaamheden mogelijk combineren
Bekijk daarbij ook waar overtollig water heen kan als de opslag vol is. Een volle tank biedt geen extra
opvangruimte tijdens een volgende bui. Een goed ontworpen overloop en, waar passend, infiltratie in de
tuin blijven daarom belangrijk.
Via Kesler Verduurzaming kun je de mogelijkheden voor jouw woning bespreken. Begin met je doel:
tuinwater beschikbaar hebben, minder drinkwater gebruiken of regenwateropvang meenemen in een
verbouwing
Een regenwatersysteem kan helpen om bewuster met water om te gaan. De financiële uitkomst hangt af
van de aanlegkosten, het gebruik en de kosten voor stroom en onderhoud. Een snelle terugverdientijd is
daarom geen vanzelfsprekendheid. Het gaat om een oplossing die bij je huis past en die je daadwerkelijk
gebruikt.

Almar Fernhout, hoofdredacteur met 15+ jaar ervaring in duurzame lifestyle-journalistiek. Almar werkt nu niet alleen voor De Betere Wereld, maar is ook oprichter van We Smyle. Een ander bedrijf waarmee hij een betere wereld voor iedereen wil creëren. Lees hier meer over Almar.