Reizen met de trein is voor veel mensen een bewuste keuze. Je laat de auto staan, hoeft onderweg niet op het verkeer te letten en kunt de reistijd gebruiken om te lezen, te werken of gewoon even niets te doen. Zeker voor reizen binnen Nederland en naar nabijgelegen steden in het buitenland is het openbaar vervoer vaak een aantrekkelijk alternatief voor de auto of het vliegtuig.
Toch heeft reizen met het openbaar vervoer ook een minder leuke kant. Een defecte trein, een seinstoring of een gemiste aansluiting kan je planning flink in de war schoppen. Wat veel reizigers niet weten, is dat je bij een flinke vertraging vaak een deel van je reiskosten kunt terugvragen.
Wanneer heb je recht op geld terug?
De voorwaarden verschillen per vervoerder. Bij NS kun je op binnenlandse trajecten doorgaans vanaf 30 minuten vertraging een aanvraag indienen. Reis je met de Intercity direct of de Intercity Den Haag-Eindhoven via Breda, dan geldt op het hogesnelheidstraject een grens van 15 minuten. Een aanvraag kan tot drie maanden na de reis worden ingediend.
Hoeveel je terugkrijgt, hangt af van de duur van de vertraging, de prijs van je reis en het vervoerbewijs waarmee je hebt gereisd. Bij NS krijg je bij een vertraging van 30 tot 60 minuten vaak een deel van de ritprijs terug. Bij een vertraging van meer dan een uur kan dit oplopen tot de volledige ritprijs. Er gelden wel uitzonderingen. Zo wordt een vergoeding onder een bepaald minimumbedrag niet uitgekeerd en krijg je meestal geen geld terug wanneer een langere reistijd vooraf al was aangekondigd.
Reisde je met Arriva, Keolis, Connexxion of een andere vervoerder? Controleer dan de voorwaarden van die vervoerder. De regelingen en minimale vertraging kunnen namelijk verschillen.
Waarom vragen veel reizigers het geld niet terug?
Hoewel veel treinreizigers recht hebben op een vergoeding, blijft een aanvraag regelmatig liggen. Na een lange reis wil je vooral naar huis. Een dag later ben je de exacte vertrektijd vergeten of weet je niet meer hoeveel vertraging je uiteindelijk had.
Ook kan het aanvraagproces als een kleine administratieve klus voelen. Je moet de juiste reis opzoeken, controleren welke vervoerder verantwoordelijk was en soms verschillende gegevens invullen. Voor een vergoeding van een paar euro lijkt dat misschien niet de moeite waard.
Toch kunnen meerdere kleine bedragen over een langere periode behoorlijk oplopen. Dat geldt vooral wanneer je dagelijks met de trein naar je werk of opleiding reist. Bovendien betaal je voor een dienst die volgens de dienstregeling op een bepaald moment had moeten worden geleverd. Het is daarom niet vreemd om gebruik te maken van een bestaande compensatieregeling.
Dit kun je doen bij vertraging
Maak bij een flinke vertraging een schermafbeelding van de reisplanner. Noteer ook je oorspronkelijke vertrektijd, de geplande aankomsttijd en het station waar je vertraging opliep. Deze informatie maakt het later makkelijker om je reis terug te vinden.
Vervolgens kun je de vergoeding rechtstreeks bij de vervoerder aanvragen. Reizigers met een Mijn NS-account kunnen een vertraagde reis bijvoorbeeld in hun reishistorie opzoeken. Daar staat bij geschikte reizen een koppeling naar een gedeeltelijk ingevuld formulier. Zonder account kun je het algemene aanvraagformulier gebruiken, maar moet je de reisgegevens zelf invoeren.
Vind je het lastig om zelf bij te houden voor welke reizen je mogelijk recht hebt op compensatie? Dan kun je ook een onafhankelijke dienst gebruiken voor het controleren van je ov-vertraging en geld terug vragen. Je koppelt je persoonlijke of zakelijke OV-chipkaart, waarna je reishistorie wordt gecontroleerd op ritten waarvoor je mogelijk een vergoeding kunt ontvangen. Een geldige claim kan vervolgens namens jou bij de vervoerder worden ingediend.
Aan deze extra service zijn bij een succesvolle claim wel kosten verbonden. Trein-vertraging.nl houdt volgens de huidige voorwaarden 25 procent van de ontvangen vergoeding en € 0,24 aan transactiekosten in. Controleer daarom vooraf altijd de voorwaarden en bepaal of het gemak voor jou opweegt tegen de kosten. Zelf aanvragen bij de vervoerder blijft ook mogelijk.
Laat vertraging je keuze niet bepalen
Vertraging blijft vervelend, ook wanneer je een deel van je reiskosten terugkrijgt. Toch hoeft een incidentele storing geen reden te zijn om voortaan automatisch voor de auto te kiezen. Door je rechten te kennen en een aanvraag niet te laten liggen, maak je reizen met het openbaar vervoer net iets aantrekkelijker.
Zet eventueel direct na een vertraagde reis een herinnering in je telefoon. Zo voorkom je dat de aanvraag tussen andere dagelijkse bezigheden verdwijnt. Het kost je slechts een paar minuten en kan je een mooi bedrag opleveren. Zo blijft de duurzamere keuze niet alleen beter voor de omgeving, maar ook eerlijker voor je portemonnee.

Almar Fernhout, hoofdredacteur met 15+ jaar ervaring in duurzame lifestyle-journalistiek. Almar werkt nu niet alleen voor De Betere Wereld, maar is ook oprichter van We Smyle. Een ander bedrijf waarmee hij een betere wereld voor iedereen wil creëren. Lees hier meer over Almar.