De slaapindustrie groeit harder dan onze nachtrust verbetert. Er zijn matrassen met sensoren, kussens met koelgel, ringen die je slaapfasen meten en apps die je wekken op het “juiste” moment. Toch slaapt ongeveer een op de vijf Nederlanders slecht, en dat aandeel daalt niet.
Dat wringt met het idee waar dit platform op gebouwd is: minder kopen, maar beter kopen. Want als je slaapprobleem met een aankoop op te lossen was, was het inmiddels wel opgelost.
De eerlijke samenvatting is dat de meeste winst gratis is. En dat er daarnaast een handvol eenvoudige, degelijke hulpmiddelen bestaat die wél verschil maken, mits je weet welk probleem je ermee oplost.
Begin waar het niets kost: je ademhaling
De meest onderschatte factor in je nachtrust is hoe je ademt. Wie ’s nachts door de mond ademt, droogt uit, snurkt vaker en wordt gemiddeld onrustiger wakker. Neusademhaling filtert, bevochtigt en verwarmt de lucht, en zorgt bovendien voor een rustiger ademritme.
Het goede nieuws: hier valt veel te winnen zonder iets aan te schaffen. Ga overdag bewust door je neus ademen. Merk je dat je dat lastig vindt, dan is dat op zichzelf al informatie, vaak zit er dan een verstopping, een allergie of simpelweg gewoonte achter.
Wie zich er verder in wil verdiepen: in het kenniscentrum over slaap van PurelyGoods staat achtergrondinformatie over neusademhaling, snurken en slaapkwaliteit, inclusief bronvermelding.
Naast je ademhaling zijn er drie dingen die aantoonbaar helpen en niets kosten: een vast slaapritme, ook in het weekend; het laatste uur voor bed geen fel licht; en overdag naar buiten, liefst in de ochtend. Weinig sexy, wel effectief.
Wat wél de moeite waard is om aan te schaffen
Blijf je ondanks alles slecht slapen, dan zijn er eenvoudige hulpmiddelen die een concreet probleem oplossen. Let op de volgorde: eerst het probleem vaststellen, dan pas iets kopen.
Als je door je mond ademt of snurkt. Neusstrips trekken je neusvleugels iets verder open, waardoor er meer lucht doorheen kan. Ze zijn niet magisch, bij een verstopte neus door een verkoudheid of een flinke allergie schieten ze tekort, maar bij lichte obstructie of een smalle neusgang merken veel mensen direct verschil. De mondtape van PurelyGoods en vergelijkbare producten werken anders: die houden je mond dicht zodat je automatisch door je neus ademt. Belangrijke voorwaarde: dat kan alleen als je neus ook echt vrij is. Wie een sterk vermoeden van slaapapneu heeft, hoort eerst bij de huisarts, niet bij een webshop.
Als er licht in je slaapkamer komt. Een goed slaapmasker is een van de goedkoopste ingrepen met het grootste effect, zeker in de zomermaanden of als je in de stad woont. Het scheelt bovendien een verduisterend rolgordijn, wat qua materiaal- en energiegebruik nogal wat scheelt.
Als je partner snurkt of je aan de straatkant slaapt. Zachte siliconen of foam oordoppen zijn effectiever dan de meeste mensen denken, en gaan bij goed onderhoud lang mee.
Kies bij elk van deze dingen voor het eenvoudigste model dat het probleem oplost. Een slaapmasker met bluetooth-speakers is geen beter slaapmasker; het is een slaapmasker met een batterij die na twee jaar op is. Bij neusstrips, mondtape en oordoppen geldt hetzelfde: hoe minder erin zit, hoe langer het meegaat.
Wat je waarschijnlijk niet nodig hebt
Even eerlijk over de andere kant.
Slaaptrackers. Voor de meeste mensen leveren ze meer stress op dan inzicht. Er bestaat inmiddels zelfs een term voor, orthosomnia, voor mensen die slechter gaan slapen door hun obsessie met hun slaapscore. Als je ’s ochtends je telefoon pakt om te controleren of je goed geslapen hebt, weet je het antwoord eigenlijk al.
Melatonine als standaardoplossing. Melatonine helpt bij een verschoven ritme, bijvoorbeeld bij jetlag of nachtdiensten. Het is geen slaapmiddel voor algemene slapeloosheid, en in Nederland is het als voedingssupplement vrij verkrijgbaar in doseringen waar geen goede onderbouwing voor is. Bespreek het met een arts of apotheker in plaats van het gokken.
Elk jaar een nieuw matras. De gemiddelde levensduur van een goed matras ligt rond de tien jaar. Vervang het als je er slechter door slaapt, niet omdat er een actieweek is.
Aparte producten voor elk probleem. Een deel van wat als slaapproduct wordt verkocht, doet niets wat een dekbed, een gordijn en een vast ritme niet ook doen.
Koop minder, maar koop het één keer goed
Waar het bij slaapproducten op neerkomt: de meeste zijn klein, goedkoop en gaan lang mee en juist daardoor is er weinig aandacht voor hoe duurzaam ze zijn.
Een paar dingen om op te letten. Kies bij slaapmaskers voor natuurlijke materialen zoals katoen of zijde in plaats van synthetisch schuim met een elastiek dat na een half jaar uitrekt. Kijk of losse onderdelen te vervangen zijn. Let bij verbruiksartikelen zoals neusstrips en mondtape op de verpakking: een doos van dertig stuks in karton is iets anders dan dertig los verpakte strips in plastic. En bewaar de bon, een fabrikant die garantie geeft op iets van vijftien euro, gelooft zelf in het product.
En misschien wel het belangrijkste: koop pas als je weet wat je probleem is. Vier gerichte aankopen in tien jaar zijn duurzamer dan tien impulsaankopen in vier jaar, hoe milieuvriendelijk elk afzonderlijk product ook is geproduceerd.
Tot slot
Beter slapen begint bijna nooit bij een aankoop. Het begint bij licht, ritme, buitenlucht en ademhaling; allemaal gratis, en allemaal saaier dan een gadget.
Werkt dat na een paar weken niet voldoende, dan is er niets mis met een eenvoudig hulpmiddel dat een concreet probleem oplost. Zolang je het in die volgorde doet, koop je minder, gooi je minder weg en slaap je waarschijnlijk beter.
Almar Fernhout, hoofdredacteur met 15+ jaar ervaring in duurzame lifestyle-journalistiek. Almar werkt nu niet alleen voor De Betere Wereld, maar is ook oprichter van We Smyle. Een ander bedrijf waarmee hij een betere wereld voor iedereen wil creëren. Lees hier meer over Almar.