In een groter gebouw wordt op veel plekken water gebruikt. Denk aan appartementen, kantoren, hotels of sportlocaties met meerdere toiletten, douches en kranen. Duurzaam waterbeheer gaat daarom verder dan alleen minder verbruiken. De staat van leidingen, de waterdruk en de afstelling van pompen tellen net zo goed mee. Problemen in de installatie kunnen leiden tot waterverlies, hogere energiekosten of storingen. Bij renovatie of verduurzaming is het daarom verstandig om niet alleen naar kranen en toiletten te kijken. Hieronder lees je waar waterverlies kan ontstaan, hoe waterdruk wordt geregeld en welke rol pompen, regenwateropvang en onderhoud spelen.
Minder water gebruiken begint bij het systeem
Water besparen wordt vaak gekoppeld aan korter douchen of zuinige kranen. In grotere gebouwen bepaalt de installatie zelf echter een groot deel van het verbruik. Oude leidingen, lekkende aansluitingen en verkeerd ingestelde systemen kunnen ongemerkt veel water kosten. Een kraan of leiding hoeft daarvoor niet zichtbaar te lekken. Controle van verbruikscijfers kan soms al laten zien dat ergens iets niet klopt. Breng daarom eerst in kaart waar veel water wordt gebruikt. Controleer vervolgens leidingen, aansluitingen, afsluiters en andere onderdelen van het systeem.
Let ook op de waterdruk
Op hogere verdiepingen is de waterdruk soms lager dan beneden. Vooral wanneer meerdere mensen tegelijk water gebruiken, kan dat voor problemen zorgen. Een kraan vult dan langzamer en bij douches kan de waterdruk afnemen. De oorzaak hiervan kan verschillen. De hoogte van het gebouw, de diameter van leidingen en het aantal gebruikers spelen allemaal mee. Bij grotere gebouwen kan een hydrofoorsysteem nodig zijn om de druk op peil te houden. Een verkeerde afstelling zorgt er bijvoorbeeld voor dat een pomp te vaak inschakelt of te weinig druk levert. Daarom is professionele installatie en onderhoud van jouw hydrofoorsysteem belangrijk wanneer meerdere tappunten afhankelijk zijn van dezelfde installatie. Regelmatige controle helpt om slijtage en afwijkingen op tijd op te merken.
Kijk verder dan alleen de kraan
Niet alleen het waterverbruik verdient aandacht. Ook het elektriciteitsverbruik van pompen en de belasting op leidingen kunnen oplopen wanneer een installatie verkeerd is afgesteld. Een pomp die te vaak inschakelt, gebruikt bijvoorbeeld meer elektriciteit dan nodig. Een te hoge druk zorgt voor extra belasting op leidingen en onderdelen. Bij een controle kun je onder meer letten op:
- de waterdruk op verschillende verdiepingen;
- opvallende pieken in het verbruik;
- lekkende leidingen of aansluitingen;
- pompen die vaak in- en uitschakelen;
- de staat van afsluiters, drukvaten en leidingen.
Een afwijking leidt niet altijd direct tot een storing. Laat de oorzaak wel controleren voordat onderdelen verder slijten of problemen ontstaan.
Regenwater kan leidingwater deels vervangen
Voor sommige toepassingen is drinkwater niet noodzakelijk. Regenwater kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor groenvoorziening, schoonmaak of andere toepassingen waarvoor geen drinkwaterkwaliteit nodig is. Door minder leidingwater in de tuin te gebruiken neemt de vraag naar drinkwater af. Bij grotere gebouwen is vaak meer opslag nodig dan bij een woning. Een pomp en aparte leiding naar geschikte tappunten kunnen dan onderdeel zijn van de installatie. Vooral gebouwen met een groot dakoppervlak verzamelen tijdens regenbuien veel water. Controleer vooraf welke toepassingen zijn toegestaan en houd regenwater gescheiden van drinkwater.
Onderhoud voorkomt waterverlies en storingen
Een waterinstallatie verandert in de loop van de jaren. Pompen slijten, filters raken vervuild en afdichtingen kunnen hun werking verliezen. Het gebruik van een gebouw kan in de loop van de tijd veranderen. Een kantoor krijgt bijvoorbeeld meer medewerkers of een appartementencomplex krijgt extra voorzieningen. De oorspronkelijke instellingen sluiten dan niet altijd meer goed aan op het huidige gebruik. Wisselende waterdruk, vreemde geluiden en een pomp die vaak inschakelt zijn signalen om serieus te nemen. Een onverwachte stijging van het waterverbruik is ook een reden om de installatie te controleren. Daar kan een lekkage, vervuild onderdeel of verkeerde instelling achter zitten. Tijdens periodiek onderhoud worden onderdelen gecontroleerd en waar nodig opnieuw afgesteld of vervangen. Dat vermindert de kans op storingen en voorkomt dat water of elektriciteit verloren gaat door een installatie die niet meer goed functioneert.
Duurzaam waterbeheer gaat verder dan besparen
Duurzaam waterbeheer betekent niet alleen dat er minder water wordt gebruikt. Het water moet ook met voldoende druk op de juiste plek beschikbaar zijn. Leidingen, pompen en drukinstellingen moeten daarvoor goed op elkaar zijn afgestemd. Regenwateropvang kan het gebruik van drinkwater verlagen, maar alleen wanneer het systeem correct is aangelegd. Regelmatig onderhoud blijft nodig om lekkages en slijtage te beperken. Bij renovatie of verduurzaming verdient de waterinstallatie daarom dezelfde aandacht als verwarming, isolatie en elektriciteit. Kijk niet alleen naar zichtbare kranen en toiletten, maar ook naar de techniek daarachter. Dat geeft een completer beeld van het werkelijke water- en energiegebruik. Wanneer is de waterinstallatie in jouw gebouw voor het laatst gecontroleerd?
Almar Fernhout, hoofdredacteur met 15+ jaar ervaring in duurzame lifestyle-journalistiek. Almar werkt nu niet alleen voor De Betere Wereld, maar is ook oprichter van We Smyle. Een ander bedrijf waarmee hij een betere wereld voor iedereen wil creëren. Lees hier meer over Almar.